Mensenhandel in Nederland – Goed meten

Goed meten is weten wat te doen” is de quote waar het rapport van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel mee start. Maar in hoeverre slaagt de rapporteur er in om goed te meten, en daaruit de juiste acties te formuleren? Tijdens het lezen van het 430 pagina’s tellende rapport viel me op dat deze kritische vragen vrijwel niet gesteld worden. En dat zou wel moeten, want de rapporteur faalt. Ze faalt in het goed meten, en ze faalt in het weten wat te doen, en ze faalt in zich realiseren wat een desastreuze gevolgen haar falend handelen hebben.

Goed meten is weten wat te doen.
Goed meten houdt in dat je slachtoffers van mensenhandel opmerkt en registreert. Dat je slachtoffers opmerkt wordt ook wel sensitiviteit genoemd, je manier van meten is dan gevoelig genoeg dat het de daadwerkelijke gevallen oppikt. Maar daarnaast houdt goed meten ook in dat je mensen die geen slachtoffer zijn van mensenhandel niet onterecht gaat registreren als slachtoffer. Je moet het kaf kunnen scheiden van het koren, en dat wordt specificiteit genoemd.

Vanuit de rapporteur wordt echter overal de aanbeveling gedaan om meer kaf bij het koren te stoppen. Om vooral vaker en meer te registreren, ongeacht of er sprake is van daadwerkelijke mensenhandel. Tegelijkertijd wordt gedaan alsof het met de ‘false positives’ (wel melding, geen mensenhandel) wel meevalt en vergelijkbaar is met het aantal ‘false negatives’ (geen melding, wel mensenhandel). Zie bijvoorbeeld de volgende grafiek (bladzijde 28):

CoMensha

 

 

 

 

 

In deze grafiek staat dat het aantal ‘false positives’ kleiner is dan de false negatives en ‘dark number’ bij elkaar, waardoor dus gesteld wordt dat de omvang van het probleem groter is dan de gepresenteerde getallen. Maar valt het wel mee met die false positives? Ik schrok behoorlijk toen ik het volgende voorbeeld in het rapport zag staan:

Het Sluisteam van de KMar [Koninklijke Marechaussee, red.] heeft in het kader van de controles bij de zogenoemde risicovluchten uit Bulgarije gesproken met een Bulgaarse vrouw. Deze vrouw is meerdere keren bij aankomst in Nederland gecontroleerd door de KMar en geeft aan dat zij dat vervelend vindt. Zij zou (‘nog steeds’) niets te maken hebben met prostitutie. Dit keer zou zij voor drie dagen naar Nederland zijn gekomen om een aantal vrienden te bezoeken. Uit een verdere observatie van de KMar verbalisanten om een eventuele afhaler te onderkennen, bleek dat de vrouw naar de informatiebalie van de Nederlandse Spoorwegen (NS) is gegaan, vervolgens contact met iemand heeft gezocht via de publieke telefoon, en met haar mobiele telefoon wederom contact met iemand heeft gehad. Vervolgens heeft zij de luchthaven met de trein verlaten. De KMar heeft de vrouw bij CoMensha ter registratie aangemeld. (Pagina 78)

Meldingen van mogelijke slachtoffers van mensenhandel worden geregistreerd bij CoMensha, het Nederlands Coördinatiecentrum Mensenhandel. Het aantal meldingen is in de afgelopen jaren flink gestegen.

Wat betekenen deze stijgingen? Diverse verklaringen zijn daarvoor mogelijk. Zo kan er meer bewustwording zijn bij verschillende instanties, waardoor meer signalen van mensenhandelsituaties worden gezien. Of is sprake van meer opsporingscapaciteit waardoor meer mensenhandel zichtbaar is gemaakt? (Pagina 21)

De zeer voor de hand liggende verklaring wordt echter over geslagen: we zijn als een idioot meldingen aan het maken van situaties die niks met mensenhandel te maken hebben, waardoor onze data volkomen betekenisloos is geworden. Er staat genoeg in het rapport om deze verklaring te ondersteunen: de meeste ‘slachtoffers’ vragen niet om verdere hulp en werken niet mee aan een aangifte. De Koninklijke Marechaussee maakt het helemaal bont: slechts 2% van de zogenaamde slachtoffers  wil hulp.

Toegegeven, in het rapport heeft men het over slachtoffersM. Daarmee bedoelen ze mogelijke slachtoffers. Maar zoals Zondares het treffend stelt: “Ze zeggen hier dus dat de getallen waar het héle rapport om gaat, en die worden gebruikt alsof ze de waarheid zijn, niet laten zien hoeveel mensenhandel er is, waar het rapport dus wel over gaat, maar dat het tòch heel belangrijk is.” Juist.

Meldingen van vermoedens van mensenhandel komen vooral vanuit de politie (55%) en de Koninklijke Marechaussee (25%). Bij de politie wordt een melding gedaan wanneer er tien punten geturfd worden op een lijst signalen van mensenhandel. Tien punten krijg je bijvoorbeeld wanneer je niet vrijelijk kunt beschikken over je verdiensten (ik zal het mijn werkgever laten weten…). Ook krijg je tien punten wanneer je uit een ‘bronland’ komt en je zelf niet je visa of reis geregeld hebt. Tegelijkertijd maakt de Koninklijke Marechaussee en internationale wetgeving het je onmogelijk die dingen als hoer zelf te regelen, maar als je dan hulp in schakelt heet dat weer mensenhandel. Daarnaast laten veel expats dit soort zaken regelen door hun werkgever, maar deze lijst telt natuurlijk alleen voor hoeren. Wanneer je geen eigen woonruimte hebt en daarom slaapt op je werkplek is dat tien punten. Mensenhandel. Bewaking hebben vindt men verdacht, veel vrienden hebben ook en weinig vrienden hebben ook. Oh, en nieuwe spulletjes kopen is foute boel, samen met positief zijn over je werkgever en een brede vriendenkring is dat weer voldoende voor een melding. En als een agent vindt dat hij ‘voelt’ dat het mensenhandel is dan is dat ook tien punten.

De Koninklijke Marechaussee is helemaal een verhaal apart. De meeste meldingen doen zij op basis van artikel 273f, lid 1 aanhef en sub 3 Sr uit het Wetboek van Strafrecht.

‘Als schuldig aan mensenhandel wordt met gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of geldboete van de vijfde categorie gestraft’ […] ‘degene die een ander aanwerft, medeneemt of ontvoert met het oogmerk die ander in een ander land ertoe te brengen zich beschikbaar te stellen tot het verrichten van seksuele handelingen met of voor een derde tegen betaling.’ (Artikel 273f Sr, geldend vanaf 15 november 2013)

Dit houdt dus in dat het verboden is om sekswerkers uit het buitenland hier te helpen werken. Het maakt niet uit of ze als prostituee wil werken, of ze jou in heeft gehuurd voor hulp, of je haar zus bent die haar ticket voorschiet, elke buitenlandse prostituee die in Nederland komt om te werken is per definitie slachtoffer van mensenhandel. Nogmaals, voor de duidelijkheid: elke buitenlandse prostituee is volgens de wet slachtoffer van mensenhandel.

Het Sluisteam van de KMar op Schiphol heeft in het kader van de controles bij de zogenoemde risicovluchten uit Bulgarije, gesproken met een hoog opgeleide Bulgaarse vrouw. De vrouw heeft tijdens het gesprek met de KMar verbalisanten aangegeven dat zij vanaf medio 2010 woonachtig is in Amsterdam en ongeveer sindsdien werkzaam is als prostituee in Nederland, waarvoor zij zich heeft ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Haar maandelijkse verdiensten uit de prostitutie kan ze niet aangeven, maar wel geeft ze aan dat de verdiensten niet veel zijn en dat zij de precieze gegevens hierover schriftelijk heeft bijgehouden. De kosten die zij maakt weet ze wel te vertellen en betreffen 1.250 euro voor de huur van haar huis, 90 euro voor de raamhuur overdag en 100 euro voor de raamhuur ’s nachts. Na het gesprek met de vrouw, hebben de KMar verbalisanten geobserveerd in hoeverre de vrouw zou worden opgehaald. Dit bleek vermoedelijk echter niet het geval te zijn: de vrouw heeft alleen de luchthaven verlaten met een taxi. Zij is ter registratie aangemeld bij CoMensha.

Door de volstrekt onzorgvuldige wijze van registreren wordt het onmogelijk gemaakt om zicht te krijgen op daadwerkelijke mensenhandel. Mensenhandel waarbij de slachtoffers gedwongen worden te werken, tegen hun wil vastgehouden worden, tegen hun wil de landgrenzen over gebracht worden. Hoe vaak deze vorm van mensenhandel voorkomt weten we niet, maar de rapporteur beveelt aan daar nooit achter te komen en vooral nog meer wilde meldingen te maken:

Aan de minister van Veiligheid en Justitie wordt aanbevolen in het te ontwikkelen nationaal
verwijsmechanisme op te nemen dat alle bij instanties bekende mogelijke slachtoffers
moeten worden gemeld aan CoMensha. Instanties die een meldplicht hebben
moeten deze consequent naleven, instanties die een dergelijke meldplicht niet hebben
zouden desondanks alle bij hen bekende mogelijke slachtoffers moeten melden. (bladzijde 250)

Het gaat niet goed met het meten, maar hoe zit het met het weten wat te doen? Lees hier deel twee.

8 thoughts on “Mensenhandel in Nederland – Goed meten

  1. F.Snel

    zeer juiste benadering van het boek ” Mensenhandel in en uit beeld 2″ mevrouw Dettmeijer maakt er een potje van .

    Reply
  2. xdwitt

    Wat bedoel je precies met het volgende?

    “elke buitenlandse prostituee die in Nederland komt om te werken is per definitie slachtoffer van mensenhandel. Nogmaals, voor de duidelijkheid: elke buitenlandse prostituee is volgens de wet slachtoffer van mensenhandel.”

    Dat kan ik namelijk niet uit het wetsartikel halen. Ik ben met je eens dat bijna alles niet mag, maar het artikel laat wel toe dat de prostituee hier zelfstandig heen komt. Dat is natuurlijk bijna onmogelijk maar het is een theoretische mogelijkheid. Ze worden dan natuurlijk wat geturfd, maar daarmee zijn ze nog geen slachtoffer.

    Reply
    1. Marijke Post author

      Je hebt helemaal gelijk. Elke buitenlandse prostituee die ooit hulp heeft gehad is per definitie slachtoffer van mensenhandel. In het rapport wordt trouwens gewaarschuwd dat officiële instanties mee kunnen werken aan mensenhandel (zoals vliegtuigmaatschappijen, kamer van koophandel en dergelijke) dus ik weet niet of dat ook mee telt.

      Reply
  3. Mark van der Beer

    Mijn vriendin schreef al eens over haar komst naar Nederland, maar ook over hoe je mensenhandel kunt voorkomen, en dat sluit hier exact bij aan: http://behindtheredlightdistrict.blogspot.nl/2014/06/how-to-prevent-human-trafficking.html

    Dit bevestigd ook het vermoeden dat ik al langer had, dat ik van veel dames op de Wallen te horen krijgen, inclusief mijn vriendin zelf. Zij worden regelmatig op Schiphol of Eindhoven aangehouden door de KMar en ondervraagd ten midden van tientallen mensen inclusief eventuele medereizigers (familie of vrienden bijv.) over wat ze hier komen doen, wat voor werk ze doen, waar ze wonen etc.
    Keer op keer is het raak, en keer op keer moeten de dames uitleggen dat ze niet gedwongen worden en dat ze niet uitgebuit worden, maar zelf voor dit beroep hebben gekozen. Ik ken zelfs gevallen van een Roemeense dame die bijna haar kind werd afgenomen omdat ze bang waren dat het kind verhandeld zou worden, terwijl ze gewoon met haar moeder terug naar Nederland kwam.

    Het blijk dus dat deze zogenaamde ‘meldingen’ inderdaad worden meegenomen in het rapport, en gewoon tellen als zogenaamde melding. In dat geval kan ik melden dat het aantal daadwerkelijke meldingen lager moet liggen, aangezien bijna alle dames meerdere malen per jaar door de KMar ondervraagd worden, en de Nationaal Rapporteur bij mijn weten de cijfers niet ontdubbeld (ongetwijfeld om de cijfers kunstmatig hoog te houden).

    Mijn vriendin, vele andere meiden die ik en mijn vriendin persoonlijk kennen staan dus ook tussen deze cijfers. En ik vermoed zelfs dat ik de goed opgeleide Bulgaarse dame wel ken die in dit stukje naar voren komt. Het is daadwerkelijk schandalig!

    Reply
  4. Pingback: Wetsvoorstel CU stigmatiseert en beangstigd sekswerkers | Sekswerk Nederland

  5. Pingback: Wetsvoorstel CU stigmatiseert en beangstigt sekswerkers | Sekswerk Nederland

  6. stl

    De briljante Halsema voorzag 15 jaar geleden al dat deze dode letter 10 later weer opnieuw leven ingeblazen zou worden. Ze kreeg echter niet haar zin, denk ik. Toenmalig minister Korthals liet het mooi zoals het was. Vele jaren later plukt zijn partijgenoot Opstelten daar de vruchten van
    Ontvangen 28 januari 1999

    De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

    In artikel I, onderdeel F wordt in artikel 250a, eerste lid, onder 2°, voor het woord «aanwerft» ingevoegd: bedrieglijk.

    Toelichting

    Het is inconsistent om zowel prostitutie door Nederlandse en EU-onderdanen, als de exploitatie van die prostitutie legaal te laten zijn, maar de werving op basis van vrijwilligheid van buitenlandse prostituées (ook binnen de EU) strafbaar te laten. Met dit amendement komt aan die inconsistentie een einde.
    Halsema

    Reply
  7. Budoy

    Tja, ik kan nu wel zeggen “eens met Zondares” maar dan kaats ik de bal geowon terug. Het viel mij ook op dat ze de klanten volop in beeld zetten, zeer onbeschoft!De mooie nuance in het programma is aan Josje te danken. Wat een heerlijk rustig mens is dat. Ik ben ook een opstootje, en ik moet nog leren hoe zij zo rustig blijft. En de mensenhandelaarfetishisten kunnen wel zeiken, maar er zeikt altijd wel iemand over iets. Ik weet zeker dat er ook zeer veel mensen het programma hebben bekeken en er iets goeds van meegenomen hebben. De timing was ook uitstekend, zo vlak voor de stemming.Ik duim voor een goede uitslag aanstaande dinsdag. Als ik die bergen kritiek zie die er in de totstandkomingsgeschiedenis zijn geuit op de registratieplicht zie ik dat er in elk geval nog kritisch denkende mensen zijn. OK, het is natuurlijk al van de gekke dat een dergelijk voorstel uberhaupt ingediend wordt en dan ook de Tweede Kamer overleeft, maar we zijn niet de enige die zien dat die registratieplicht niets gaat uithalen.Duimen iedereen!!!Esmeralda

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published.