Door kersenbloesem.

Allereerst: juridisch Nederlands naar Nederlands vertalen is soms behoorlijk lastig. Mocht ik ergens onduidelijk zijn hoor ik dat graag van jullie, zodat ik kan aanvullen en/of herschrijven. Daarnaast hoor ik vaak dat een rechtenstudie zo stoffig en saai is. Dat is het niet, echt niet, heus niet! Wel is de stof soms wat lastig in leuke bewoordingen te vangen, hiervoor mijn excuses. Tot dusverre de disclaimer, hier gaan we:

Vol interesse las ik de stukken van Marijke over bdsm en de definities van seksueel sadisme en masochisme in de DSM. Naar aanleiding van haar stukken tot dusver dacht ik na over de rapporten van psychologen die in rechtszaken gebruikt worden en wat de kwalificatie van een psychische stoornis in een rechtszaak kan betekenen.

Maar voor ik op de zaken vooruit loop een korte introductie van mezelf: ik ben bezig met mijn master privaatrecht. Twee van mijn lievelingsdingen zijn –laat ik het even heel globaal houden- het Nederlands recht en, verrassing: bdsm. Ik heb er uiteraard meer, maar die zijn voor dit (en eventueel aankomende) schrijfsel(s) weinig relevant. Ik ben geen expert op het gebied van bdsm & recht, dat vak werd helaas niet aangeboden aan mijn universiteit. Sterker nog: strafrecht, het gebied dat het meest in een problematische verhouding staat tot bdsm, was mijn minst favoriete vak. Ik heb de drie verplichte strafrechtvakken gevolgd, maar mijn interesses liggen bij verbintenissen, onrechtmatige daden, schadevergoedingen en personen en familierecht. Sorry, waarde lezers, geen expert dus. Toch nog geïnteresseerd in wat ik te zeggen heb? Gelukkig, want bdsm vind ik bijzonder interessant, ik weet mijn weg in het Nederlandse recht behoorlijk goed te vinden en om meer te weten te komen over bdsm in combinatie met het strafrecht duik ik graag weer in de materie van mijn minst favoriete vak.

Laat ik beginnen met het belangrijkste: bdsm is op zichzelf niet strafbaar naar Nederlands recht. Hoera! Allemaal lekker verder spelen en je nergens druk over maken? Zo simpel ligt het nu helaas ook weer niet. Ik trek hier even de vergelijking met seksen. Seksen mag, zoveel en zo vaak als je wilt, maar daarop bestaan uitzonderingen. In artikel 242 Wetboek van Strafrecht bijvoorbeeld wordt “Hij die door geweld of een andere feitelijkheid of bedreiging met geweld of een andere feitelijkheid iemand dwingt tot het ondergaan van handelingen die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam, als schuldig aan verkrachting gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of geldboete van de vijfde categorie”. Met andere woorden: batsen mag, maar niet als de ander dat niet wil, dan wordt die fijne seks, die nergens strafbaar was, wel strafbaar. Een ander bekend voorbeeld is uiteraard seksueel contact met een minderjarige.

Goed, terug naar de bdsm, kunnen we hier de parallel trekken: oke, bdsm mag, behalve als de ander daar niet mee instemt? Helaas niet. Hier een aantal strafbare feiten die jullie onder de neus geschoven zouden kunnen worden: mishandeling, verkrachting, aanranding, dwang, dood door schuld (als voorbeeld noem ik hier even het nieuwsbericht dat onlangs opdook over een Canadese brandweerman die zijn sub onbeheerd achterliet toen hij naar de supermarkt ging, terugkwam en zijn sub bewusteloos aantrof. Zestien uur later stierf ze). Stel je staat voor de strafrechter, al tref je waarschijnlijk eerst de politie, enfin, ik vermoed dat het eerste verweer dat je zult deponeren is: “maar hij/zij wilde het ZELF ook!” Helaas, dit verweer gaat niet overal op. Commercieel draagmoederschap is bijvoorbeeld ook verboden bij wet, ook als alle betrokken partijen daarmee instemmen.

Laat ik even bij mishandeling blijven, naar ik vermoed de meest gehoorde aanklacht in combinatie met bdsm. Algemeen aanvaard wordt dat onder mishandeling in de zin van artikel 300 Strafrecht moet worden verstaan: Het opzettelijk toebrengen van pijn of letsel zonder redelijk doel of zonder redelijk middel. (Tandartsen worden (binnen de redelijke grenzen uitaard, mocht je een horrortandarts tegenkomen met een cirkelzaag dan zijn er wel wat mogelijkheden voor je) om deze reden bijv. uitgesloten van deze delictsomschrijving, ze doen je dan wel opzettelijk pijn, maar de pijn die ze je doen om bijv. een gaatje te boren heeft een redelijk doel: voorkomen dat het nog veel erger gaat worden, ook het middel is redelijk, een gaatje boren is geen marteling en de beste manier om erger te voorkomen.) Seksueel genot of je sub een lesje leren omdat hij/zij zich heeft misdragen mag in de oren van bdsm’erts een redelijk doel lijken en een cane daarbij een redelijk middel: vermoedelijk doet het dat in de ogen van de strafrechter niet. Daar valt wel iets tegen in te brengen: boksers slaan elkaar geregeld tot moes, maar dat komt zelden tot een strafzaak. Dit omdat algemeen aanvaard is dat daar twee partijen instemmen met dit tot moes slaan, binnen gestelde regels en afspraken. De strafzaken die ik tot dusverre over bdsm en (Nederlands!) strafrecht heb gelezen lijken dit beeld ook te vertonen: in principe lekker doen, maar als een van de personen betwist dat het vrijwillig was wordt het verdomd lastig om te bewijzen dat dat niet zo was.  (Over dit bewijsrecht een andere keer meer.)

In het Nederlandse recht heb je de volgende structuur: in eerste instantie komt een rechtszaak voor de strafrechter in eerste aanleg, ben je het niet eens met de uitspraak (of is het Openbaar Ministerie dat niet) kan in hoger beroep gegaan worden. Na het hoger beroep staat de zogenaamde cassatie bij de Hoge Raad nog open. De Hoge Raad kijkt niet inhoudelijk naar de zaak, maar kijkt of de lagere rechter de wet op de juiste manier heeft toegepast. De Hoge Raad is het hoogste rechtsorgaan van Nederland, als de Hoge Raad beslist dat a) voortaan als interpretatie van een wet moet gelden houden lagere rechters zich er daarna aan. Echter, we hebben rechtsmacht toegekend aan het Europese Hof van de Rechten van de Mens (EHRM), die zich buigen over mensenrechten, en met die erkenning is de Hoge Raad weer gebonden aan uitspraken van het EHRM. Zij heeft zich ook meerdere keren gebogen over zaken met betrekking tot bdsm.

Het Europese Hof heeft erkend dat sadomasochisme valt onder het recht op privacy (bdsm is een mensenrecht, hoezee). Dit recht op privacy mag echter onder bepaalde voorwaarden worden beperkt. Art. 8 van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens ziet er als volgt uit: Artikel 8 – Recht op eerbiediging van privéleven, familie- en gezinsleven 1. Een ieder heeft recht op respect voor zijn privéleven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn correspondentie. 2. Geen inmenging van enig openbaar gezag is toegestaan in de uitoefening van dit recht, dan voor zover bij de wet is voorzien en in een democratische samenleving noodzakelijk is in het belang van de nationale veiligheid, de openbare veiligheid of het economisch welzijn van het land, het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden of voor de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen. Kort gezegd staat in lid twee dat de overheid in een aantal gevallen het recht heeft het mensenrecht op privacy te beperken. Een van die rechten tot beperken van het recht is in geval van een strafbaar feit, zoals bij mishandeling bijvoorbeeld.

Voor zover de eerst inleiding tot bdsm & recht. In volgende schrijfsels ben ik van plan in te gaan op verschillende rechtszaken voor de Nederlandse strafrechter, het Europese Hof van de Rechten van de Mens, bdsm te plaatsen in het kader gevaarzetting (een onderdeel van het burgerlijk recht, waaruit schadevergoedingen gehaald kunnen worden) en zo heb ik nog een heleboel ideeën.

Ik hoor graag jullie meningen, hopelijk tot een volgende keer!

2 thoughts on “Nederlands Recht & BDSM 1

  1. Theo

    Marijke, moet je voor art. 300 WvSR, wil je daar gebruik van maken niet eerst aangifte doen? dus is het dan strafbaar als er geen aangifte wordt gedaan? mishandeling op zich is niet ambtshalve strafbaar zover is weet.

    Reply
  2. Kersenbloesem

    Hoi Theo,

    Ik reageer even want ik ben de schrijfster 😉 Ambtshalve vervolgen van mishandeling is uitdrukkelijk mogelijk gemaakt in de ambtsinstructie 1994. De mishandeling moet dan van meer dan geringe aard zijn. Hoewel nergens exact beschreven wordt wat daar onder verstaan moet worden gaat men uit van gevallen waarbij doktersbehandeling nodig is.

    Zie overigens wel de nuancering in het volgende deel.

    Kersenbloesem

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published.