Category Archives: Seks Werk

Opzij doet het eindelijk goed!

sekskopersHoewel serieuze media het vaak nog koppig over ‘hoerenlopers’ blijft hebben, een walgelijke term die uit de anti-prostitutie hoek komt, doet Opzij het eindelijk beter! Ze hebben het netjes over sekskopers, ik ben trots. Renate v/d Zee heeft het natuurlijk nog steeds over hoeren en hoerenlopers, maar we gaan echt de goede kant op wanneer tijdschriften zulke scheldwoorden niet meer in de titels van hun artikelen willen zetten.

 

Sex Sells (Zicht op kwetsbaarheid)

picard-headdeskEen rapport genaamd ‘Zicht op kwetsbaarheid’ over kinderen in een kwetsbare positie. Roma kinderen, Syrische kinderen die gevlucht zijn, kindbruiden. Wat voor plaatje hoort daarbij?

Een foto van een volwassen witte vrouw in sexy kleding. Natuurlijk.

Niet te geloven.

EDIT: gelukkig voelden ze na opmerkingen op twitter eindelijk ook aan dat het totaal ongepast was. Het plaatje is snel veranderd!

kinderen

Wat voor prostitutie klant ben jij?

Vragenlijst onderzoek lijkt zo onschuldig, maar door de manier van vragen stellen kun je de resultaten ontzettend beïnvloeden. Als je mensen bijvoorbeeld vraagt “vindt u het erg als er geweld wordt gebruikt tegen moslims?” dan zal de meerderheid aangeven dat inderdaad erg te vinden (krantenkop: “Meerderheid Nederlanders is tegen geweld naar moslims”), maar stel je de vraag “voelt u zich verantwoordelijk voor het stoppen van geweld tegen moslims?” dan zeggen de meeste mensen ‘nee’ (krantenkop: “Meerderheid Nederlanders niet bereid iets te doen tegen geweld naar moslims”). Op die manier kun je het beeld wat je uit je resultaten krijgt ontzettend beïnvloeden.

prostitutieklantSOAIDS is over het algemeen een toffe club, maar hun recente zelftest ‘Wat voor klant ben jij?’ is een pijnlijk voorbeeld van hoe vragenlijstonderzoek helemaal verkeerd kan gaan. Klanten van sekswerkers worden in onderzoek en media graag in hokjes gestopt. De gebruiker die niet geeft om het welzijn van de vrouwen die hij bezoekt en ook geen melding maakt van misstanden. De fantast die denkt dat hij een speciale band heeft met ‘zijn’ meiden en geen condoom wil gebruiken. De seksverslaafde voor wie het gaat om de kick. Echte klanten, de meerderheid van de klanten, blijven in dit soort opdelingen buiten beeld. En in simpel vragenlijst onderzoek worden ze zelfs uitgesloten, ze kunnen zich niet zichtbaar maken omdat hun antwoorden er nooit bij staan.

“Waarom ga je naar een prostituee?”. Uit onderzoek blijkt dat veel klanten seks zoeken bij een sekswerker, niet per definitie voor de ‘variatie’ maar simpelweg omdat de meeste mensen behoefte hebben aan seksueel contact in hun leven maar het niet altijd te vinden is. Het antwoord van de doorsnee klant staat er echter niet tussen. Je kunt kiezen uit de opties ‘seks komt op de tweede plaats, het gaat om aandacht en gezelligheid’, ‘wanneer ik het verdiend heb, het is soms net een drang’, ‘puur voor de seksuele variatie’ en ‘ik spreek niet van naar een prostituee gaan, ik hoor er gewoon bij, ze zien me als hun vriend of adviseur’. De meest voorkomende motivatie (“Ik heb behoefte aan seks”) staat er niet tussen.

seksvoorgeld“Wanneer ga je naar een prostituee?”is vraag drie. De opties zijn ‘steeds verschillende prostituees als ik op zakenreis ben’, ‘meestal als ik geen relatie heb maar soms ook tijdens een relatie omdat de sekswerkers me zo graag zien’ (wait what?), ‘ik ben alleen en ga naar vaste dames, vriendschap en contact vind ik belangrijker dan seks’, en als laatste de typische ‘zo veel mogelijk en verschillende maar het valt me altijd tegen!’. Maar de meest logische optie “wanneer ik behoefte heb aan seksueel contact” staat er niet tussen.

“Wat voor soort seks zoek je bij een prostituee” is een van de vreemdste. Je kunt zeggen dat het niet om de seks gaat, dat je iets anders wilt dan gewoon en dat zij het dan wel zal weten (???), dat je alleen doet wat zij aanbiedt zodat zij een inkomen heeft en jij je goed voelt (??????) of dat je er wel voor betaalt maar zelden krijgt wat je wilt en een jankerd bent. Ok dus niet om de seks, gekke seks, haar seks of teleurgesteld – maar wat te denken van fijne seks? Wat voor soort seks zoek je bij een prostituee: gewoon leuke seks, die fijn voelt, omdat seks prettig is? Die optie staat er gewoon niet eens bij – compleet bizar.

Vraag je je af wat voor klant jij bent? Ik kan wel een gok doen. Waarschijnlijk, statistisch gezien, ben jij de klant die door dit soort onderzoeken genegeerd wordt. Een gewone man die graag fijne seks heeft met een vrouw die daarmee instemt. Je wenst de sekswerkers die je bezoekt het beste toe maar voelt je niet verantwoordelijk voor eventuele misstanden. Het liefst bezoek je sekswerkers die plezier hebben in hun werk, uit zulk contact haal je zelf ook het meest plezier. In je contact met sekswerkers ben je respectvol, maar je weet niet zo veel van de sekswerkrechten beweging af en laat je door anti-prostitutie leugens in de media wel eens van de wijs brengen en zegt dan onzinnige dingen tegen de vrouwen die je bezoekt. Zo respectloos als politie en hulpverlening word je gelukkig zelden.

Je bent een Echte Klant.

 

Razzia in BE: lachende agenten en gillende hoeren

vleesGedeeld door een van mijn favoriete Twitteraars: in België doen ze dus ook aan razzia’s. Zo extreem als in Nederland is het gelukkig nog niet, maar het blijft toch akelig om te lezen hoe respectloos er met sekswerkers wordt omgegaan. In het artikel vindt men het niet eens nodig de vrouwen als mens te erkennen: het gaat over stukken vlees. De vrouwen slaan gillend op de vlucht wanneer de politie in valt, maar de agenten vinden het wel amusant. “Die zijn onze actie van een paar weken geleden precies nog niet vergeten”, grinnikt een politieman.

Ach ja, het kan altijd erger. In Nederland wordt bij een razzia de werkplek kapot geslagen, de vrouwen in een arrestatie busje gegooid omdat ze ervan verdacht worden slachtoffer te zijn, ondertussen wordt hun huis binnengevallen en hun spullen gestolen (ontnemingsmaatregel, noemen ze dat), allemaal om ‘zicht te krijgen’ op prostitutie (arrestaties komen vrijwel niet voor).

Het is allemaal voor het welzijn van dat blote, rood verlichte vlees in de vitrines, natuurlijk, grinnikt een politieman.

Dag van de Betaalde Liefde

prouddemonstratieOmdat sekswerk tof is, dat is de reden die de sekswerkers van Proud geven om op 15 februari 2016 de Dag van de Betaalde Liefde te gaan vieren. Wie mij op mijn Engelse blog gevolgd heeft weet misschien wel dat ik betrokken ben geweest bij Sekswerk Nederland, een organisatie die de rechten van sekswerkers in Nederland wil verbeteren. Onlangs hebben we ons compleet aangesloten bij Proud. De twee sekswerkers van SWN (Hella en Yvette) bij de belangenorganisatie zelf, en ik, als psycholoog, ga binnenkort kennismaken met SeksWerk Expertise. SWexpertise bestaat uit wetenschappers, activisten en anderen die op de een of andere manier veel van sekswerk af weten. Ontzettend toffe ontwikkelingen dus!

proudProud is gaaf. Heel erg gaaf. Ik kan jullie aanraden in ieder geval op hun website te kijken, daar staat al zo veel informatie. En daarnaast gaan ze dus On Tour! Ben je zelf sekswerker en wil je mee? Vooral doen: hier is de Facebook event.

Mensenhandel in Nederland – Hoe het wel moet

Mensenhandel komt wel degelijk voor, en het is van groot belang dat we uitbuiting van mensen tegengaan en slachtoffers van dergelijke uitbuiting helpen. Op dit moment is het echter vrijwel onmogelijk om goed zicht te krijgen op mensenhandel, aangezien Nederland ervoor kiest voortdurend situaties te registreren en ‘mensenhandel’ te noemen wanneer er op geen enkele manier sprake is van dwang, druk of uitbuiting. Acties tegen mensenhandel beperken zich gewoonlijk tot sekswerkers hinderen, sekswerkers lastig vallen en sekswerkers negeren. Hierdoor wordt de situatie van sekswerkers kwetsbaarder, waardoor er juist sneller uitbuiting kan ontstaan. Daadwerkelijke slachtoffers van mensenhandel blijven grotendeels onzichtbaar. Maar wat moeten we dan wel doen?

Zicht op mensenhandel
Goed meten is weten wat te doen, dat is de quote waar het rapport van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel mee start. Om goed te kunnen handelen tegen mensenhandel zullen we eerst zicht moeten krijgen op mensenhandel, en hiervoor is zinnige registratie nodig. Organisaties en instanties moeten niet langer aangemoedigd worden om lukraak meldingen te maken. Het hebben van nieuwe spullen, veel vrienden of weinig vrienden is geen mensenhandel. Problemen die voortkomen uit acties van politie en wetgeving mogen ook geen mensenhandel genoemd worden. In rapportages moet zeer duidelijk onderscheid gemaakt worden tussen slachtoffers en meldingen van vermoedens. Slachtofferschap mag niet opgedrongen worden – het is respectloos iemand tot slachtoffer te benoemen zonder instemming van die persoon.

Op dit moment zijn er enkele ‘perverse prikkels’ om de omvang van mensenhandel te overdrijven. Veel organisaties zijn afhankelijk van de mensenhandel-mythe voor hun financiering. De Nationaal Rapporteur en alle task-forces en actiegroepen daar omheen verlenen hun bestaansrecht aan die mythe, gebruiken de onzin-cijfers om het belang van hun bestaan te bewijzen. Hier moet heel bewust mee om worden gegaan wanneer we cijfers uit dergelijke bronnen beoordelen.

De vele meldingen vanuit artikel 273f, lid 1 aanhef en sub 3 Sr uit het Wetboek van Strafrecht liggen complex. Internationaal ligt er een sterke druk op Nederland om sekswerk tegen te gaan, en ik denk gewoon niet dat we het kunnen maken om prostituees uit het buitenland hier te laten werken, dat gaat voor té veel gedonder zorgen. Dat we prostitutie gereguleerd toestaan ligt denk ik al gevoelig genoeg. Maar wat wél van belang is, is dat we ophouden buitenlandse prostituees slachtoffer van mensenhandel te noemen. Ook dit zal internationaal voor gedonder zorgen, maar voor het aanpakken van daadwerkelijke mensenhandel is het noodzakelijk onderscheid te maken tussen illegale prostitutie en mensenhandel. Laten we buitenlandse sekswerkers simpelweg ‘buitenlandse prostituees’ noemen. De helpers van buitenlandse prostituees breken de wet, en zullen helaas vervolgd moeten worden. Ook hierbij is het van belang hen geen mensenhandelaren te noemen, want om mensenhandel aan te pakken zullen we onderscheid moeten maken tussen het helpen van illegale prostituees (geen uitbuiting) en mensenhandel (wel uitbuiting).

Sekswerk is werk
Alle wetten die specifiek gaan over sekswerk moeten verdwijnen, want zij werken misstanden in de hand. Prostitutievergunningen zorgen er voor dat sekswerkers afhankelijk zijn van de exploitant, die heeft namelijk de vergunning en zonder kan de sekswerker niet werken. Dit geeft de exploitant veel te veel macht. De opting-in regel zorgt er voor dat sekswerkers de nadelen van zowel loondienst als zelfstandige hebben, en geen van de voordelen. Maak een einde aan prostitutie-bestemmingen, die er voor zorgen dat sekswerkers bijna de illegaliteit in gedwongen worden. We hebben ook geen nagelstudio-bestemmingen, of psychologie-bestemmingen. Een bordeel moet aan dezelfde regels gehouden worden als andere horeca en dienstverlening. Er moet geen enkele wet of regel zijn die alleen geldt voor sekswerkers.

Dit geldt ook voor mensenhandel. We kunnen geen definitie van mensenhandel hanteren die alleen geldt voor sekswerkers. Hoe volstrekt bizar de lijsten die politie gebruikt om mensenhandel in te schatten eigenlijk zijn wordt duidelijk wanneer je ze op andere beroepen toe past. We willen een prof-voetballer die de reis, visa, verblijfplaats en dergelijke door zijn werkgever laat regelen toch ook geen slachtoffer van mensenhandel noemen? Of een man uit de VS die vlak na zijn huwelijk aan een Nederlandse vrouw als accountant gaat werken? Wat te denken van een popster die tattoos heeft en bodyguards?

Emancipatie van sekswerkers
Sekswerk behandelen als werk houdt ook in dat sekswerkers gerespecteerd worden. Wanneer er vragen zijn over de positie van Aldi-medewerkers valt men niet met 200 man politie de supermarkt binnen om alles kapot te slaan, op zo’n zelfde manier mogen sekswerkers ook niet systematisch slachtoffer gemaakt worden van politiegeweld. Het aantal controles dat sekswerkers krijgen van politie en belastingdienst moet proportioneel blijven, nu zijn deze controles te vaak een manier om informatie over identiteit en dergelijke te verzamelen. Instanties als GGD en politie moeten aan bepaalde normen gehouden worden. Als psycholoog krijg ik geen belerende lesjes over dat ik heus andere keuzes heb, men spreekt niet respectloos naar mij en valt niet mijn huis binnen omdat ik vast iets crimineel heb uitgespookt. Sekswerkers verdienen hetzelfde respect. Sekswerk hoort niet direct reden te zijn om Jeugdzorg in te schakelen of andere zorgverleners erbij te betrekken. Woningbouw moet niet toegestaan worden thuiswerkers eruit te gooien. Banken mogen niet langer de seks-branche discrimineren.

Door sekswerkers met respect te behandelen maak je de bereidheid groter om mee te werken sji_poster6_shannon_OUtegen mensenhandel. Zoals Zondares het zei: “Nu is het zo dat je als je naar de politie gaat om iets te melden, dat je dan ook een abonnement op het hulpverlenerscircus hebt genomen. Daar heeft niemand behoefte aan. Je moet op de politie kunnen vertrouwen dat ze jou niet als een halve crimineel behandelen, of als een zielig hoopje slachtoffer. Een beetje respect graag.” Acties als ‘Meld Mensenhandel Anoniem’ met haar stereotype representatie van sekswerkers vergroten misverstanden onder niet-sekswerkers en laten zien dat er niet met sekswerkers zelf gesproken wordt. Sekswerkers moeten juist bondgenoten zijn in de bestrijding van mensenhandel.

Oorzaken van mensenhandel
Om mensenhandel tegen te gaan zullen we de oorzaken van mensenhandel aan moeten pakken, niet alleen slachtoffers bevrijden en hulpverlening bieden. De oorzaken van mensenhandel liggen echter wat complex en behoorlijk gevoelig. Armoede is bijvoorbeeld een van de grootste drijfveren van mensenhandel, zowel bij de daders als de slachtoffers. Diezelfde armoede plaatst slachtoffers in een kwetsbare positie. Maar armoede bestrijden is ingewikkeld en scoor je geen punten mee bij je kiezers. Restrictieve migratiewetten zijn tegenwoordig populair (“terug naar je eigen land!”) maar werken mensenhandel in de hand. Migranten kunnen in andere landen vaak moeilijk werk vinden, waardoor ze sneller sekswerk willen doen, wat vervolgens niet mag, waardoor ze hulp nodig hebben en kwetsbaarder zijn voor uitbuiting. Dit zie je in Nederland ook gebeuren. Armoede drijft mensen hun land van herkomst uit, maar legale alternatieven zijn er weinig. De criminalisatie en overdreven regulatie van sekswerk, gecombineerd met het stigma op sekswerk waardoor sekswerkers liever anoniem blijven, drijven sekswerkers de illegaliteit in. Deze branche is per definitie in handen van criminelen en maakt sekswerkers kwetsbaar. Pas wanneer sekswerkers vrij kunnen werken zal de illegale branche kleiner worden en daadwerkelijke slachtoffers zichtbaar.

Mensenhandel is een probleem ongeacht de branche waar het slachtoffer in te werk gesteld wordt. Het legaliseren van sekswerk en het tegengaan van anti-sekswerk opvattingen zijn belangrijke stappen in het bestrijden van mensenhandel. Het aanpakken van structurele oorzaken van mensenhandel is noodzakelijk om echt iets te kunnen doen. Het zijn geen populaire oplossingen, maar ik denk dat dit echt beter werkt dan wild registreren, sekswerkers tegenwerken en structurele oorzaken negeren.

Mensenhandel in Nederland – Weten wat te doen

Goed meten is weten wat te doen” is de quote waar het rapport van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel mee start. In de eerste post over dit rapport liet ik al zien dat de Rapporteur er niet in slaagt goed te meten. Maar hoe zit het met weten wat te doen?

Om goed in te grijpen tegen mensenhandel is het van belang om onderscheid te maken tussen vrijwillige prostitutie en mensenhandel. We willen het criminelen moeilijk maken om mensen uit te buiten en tot tot arbeid te dwingen, en we willen slachtoffers van dit soort praktijken zo effectief en menselijk mogelijk hulp bieden.

Het barrièremodel
Mensenhandelaren het zo moeilijk mogelijk maken, dat is het doel van het barrièremodel. Het gaat dan om de barrières op het gebied van entree/identiteit, huisvesting, arbeid en financiën. Door het voor mensenhandelaren ingewikkelder te maken vrouwen aan het werk te zetten in de prostitutie zou mensenhandel afnemen. De Rapporteur is van mening dat dit model heel zinnig is, en stelt voor het uit te breiden.

Zo blijkt uit deze paragraaf dat een aantal slachtoffers dat in Nederland is geronseld, via internet in contact is gekomen met een ronselaar. Het creëren van barrières op internet
is dus relevant. (bladzijde 152)

Ronselen is het woord de Rapporteur gebruikt voor alle manieren waarop sekswerkers de prostitutie in gaan, een ronselaar is iedereen die een sekswerker hierbij helpt. Het barrièremodel betekent in de praktijk dat het prostituees heel moeilijk wordt gemaakt om te werken. De wetgeving en regelgeving rondom sekswerk wordt steeds ingewikkelder, de controle steeds strenger en er zijn plannen om sekswerkers zelfs te gaan registreren. Realiseer je wel, prostitutie is een omstreden beroep wat het een kwetsbare groep maakt. Als mensen er achter komen dat je sekswerker bent zorgt dat vaak voor problemen. Mensen verliezen hun andere baan (als secretaresse of kinderjuf), mensen verliezen hun vrienden en familie, ze krijgen gedonder met buren en kennissen, Jeugdzorg kan zich met je kinderen gaan bemoeien. Sekswerkers verbergen zich vanwege het stigma graag een beetje, maar de Rapporteur zou bijna zien dat ze allemaal met ‘geprostitueerde vrouw’ op hun voorhoofd rondliepen.

Het opmerkelijke is dat het barrièremodel er juist voor zorgt dat veel sekswerkers afhankelijk zijn van helpers, zeker sekswerkers die uit het buitenland komen en hulp nodig hebben bij papieren en huisvesting. De prostitutievergunningen zorgen er voor dat sekswerkers een afhankelijke positie hebben naar hun exploitant, want alleen de exploitant heeft een prostitutievergunning. Je werkt misstanden in de hand.

Zo blijkt dat een substantieel deel van de Midden- en Oost- Europese verdachten
als vervoerder van het buitenland naar Nederland opereert. Dezelfde groep verdachten regelt ten opzichte van de andere verdachten vaker de noodzakelijke documenten (zoals een werkvergunning) voor de slachtoffers. (bladzijde 167)

Het is een vrij bizarre situatie. De interventies van de overheid zorgen er voor dat sekswerkers er zelf niet meer uit komen, en als ze daar hulp voor inschakelen wordt dat mensenhandel genoemd en worden de interventies aangescherpt, zodat sekswerkers nog meer hulp nodig hebben om te kunnen werken, wat we dan een toename van mensenhandel noemen!

Maar uit het jurisprudentieonderzoek van de Nationaal rapporteur lijkt het er ook niet op dat een mensenhandelaar doorgaans in crimineel samenwerkingsverband opereert (bladzijde 132)

Politieinvallen
Door prostituees zelf worden het razzia’s genoemd, de Rapporteur vindt het ook geen probleem deze term te gebruiken. Met 300 man politie vallen ze dan een bordeel binnen (in Alkmaar met 500), slaan heel de boel aan gort, de vrouwen en alle andere aanwezigen worden in een arrestantenbus gegooid en meegenomen (bladzijde 38, razzia’s in Eindhoven). Ondertussen stappen ze eventueel ook nog je huis binnen om alles kapot te slaan en je spullen te jatten (ontnemingsmaatregel noemen ze dat, want je bent natuurlijk slachtoffer dus het geld is afkomstig van criminele activiteiten. Moeten we meer doen vindt de Rapporteur, bladzijde 221). Je wordt niet gearresteerd want je bent slachtoffer, maar je mag ook niet weg. Je wordt ondervraagd over drugs, pooiers, geweld en uitbuiting, gepaaid met verhalen over schadevergoedingen (bladzijde 213) als je maar een dader aanwijst en braaf slachtoffer bent. De intimidatie kan een hele nacht doorgaan. Niet alleen ontzettend eng, het is ook nogal een inbreuk op je leven wanneer je plots van je werkplek gelicht wordt en een ondervraging krijgt. Arrestaties vinden er gewoonlijk niet plaats, want mensenhandel komt nauwelijks voor, maar het wordt goedgepraat met het idee dat ze op deze manier ‘zicht krijgen’ op de prostitutie.

Niet luisteren
Vooral niet naar de sekswerkers luisteren, dat is wat de Rapporteur ons op het hart drukt. We moeten er niet van uit gaan dat vrouwen die “bevrijd [zijn] uit
de handen van de mensenhandelaar” uit vrije wil kunnen handelen (bladzijde 160) en hun woorden hoeven we dan ook niet te serieus nemen. Dat vrouwen zichzelf niet als slachtoffer zien en niet mee willen werken aan vervolging is gewoon een teken dat ze verschrikkelijk onder controle hebben gestaan van een mensenhandelaar.

‘Het idee dat een ‘bevrijd’ slachtoffer opnieuw beschikt over een vrije wil en direct kan
besluiten om mee te werken aan het opsporingsonderzoek staat mogelijk haaks op de controle die het slachtoffer heeft ondervonden tijdens de uitbuitingssituatie’. Bij de bepaling van het moment van het opnemen van aangiften dient hiermee rekening te worden gehouden. Medewerkers in de opvang, maar ook behandelaars kunnen hierin een rol vervullen door de opties te verkennen waarin zij vermoedens hierover door kunnen spelen aan de politie. De politie kan daarop besluiten de aangifte uit te stellen met het doel om in een later stadium te komen tot een kwalitatief betere aangifte. (bladzijde 160)

Niet naar sekswerkers luisteren is een advies wat je in het gehele rapport door herhaald ziet worden. Ze zijn slachtoffer of ze willen of niet, en als ze niet direct toegeven dat ze slachtoffer zijn dan geven we een verklaring van slachtofferschap en proberen de vrouw met dreigingen en beloftes (waaronder verblijfsvergunningen en schadevergoedingen) zo ver te krijgen dat ze een toch mee werkt. Dat dit zelden leidt tot vervolging ligt voor de hand, maar we hebben wel weer een groter aantal verdachten. Staat weer leuk in de rapporten.

Weten wat te doen bestaat volgens de Rapporteur vooral uit het werk van prostituees moeilijker maken, prostituees lastig vallen en prostituees negeren wanneer ze over hun ervaringen praten. Hiermee maakt ze de positie van prostituees zwakker, waardoor zij kwetsbaarder zijn voor uitbuitingssituaties. Onze aanpak van mensenhandel lijkt precies het probleem te veroorzaken wat we proberen te bestrijden.

Verkeerd meten en een flauw idee hebben wat te doen. Maar wat moeten we dan wel doen? In deel drie van deze serie kom ik met concrete aanbevelingen voor de aanpak van mensenhandel.

Mensenhandel in Nederland – Goed meten

Goed meten is weten wat te doen” is de quote waar het rapport van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel mee start. Maar in hoeverre slaagt de rapporteur er in om goed te meten, en daaruit de juiste acties te formuleren? Tijdens het lezen van het 430 pagina’s tellende rapport viel me op dat deze kritische vragen vrijwel niet gesteld worden. En dat zou wel moeten, want de rapporteur faalt. Ze faalt in het goed meten, en ze faalt in het weten wat te doen, en ze faalt in zich realiseren wat een desastreuze gevolgen haar falend handelen hebben.

Goed meten is weten wat te doen.
Goed meten houdt in dat je slachtoffers van mensenhandel opmerkt en registreert. Dat je slachtoffers opmerkt wordt ook wel sensitiviteit genoemd, je manier van meten is dan gevoelig genoeg dat het de daadwerkelijke gevallen oppikt. Maar daarnaast houdt goed meten ook in dat je mensen die geen slachtoffer zijn van mensenhandel niet onterecht gaat registreren als slachtoffer. Je moet het kaf kunnen scheiden van het koren, en dat wordt specificiteit genoemd.

Vanuit de rapporteur wordt echter overal de aanbeveling gedaan om meer kaf bij het koren te stoppen. Om vooral vaker en meer te registreren, ongeacht of er sprake is van daadwerkelijke mensenhandel. Tegelijkertijd wordt gedaan alsof het met de ‘false positives’ (wel melding, geen mensenhandel) wel meevalt en vergelijkbaar is met het aantal ‘false negatives’ (geen melding, wel mensenhandel). Zie bijvoorbeeld de volgende grafiek (bladzijde 28):

CoMensha

 

 

 

 

 

In deze grafiek staat dat het aantal ‘false positives’ kleiner is dan de false negatives en ‘dark number’ bij elkaar, waardoor dus gesteld wordt dat de omvang van het probleem groter is dan de gepresenteerde getallen. Maar valt het wel mee met die false positives? Ik schrok behoorlijk toen ik het volgende voorbeeld in het rapport zag staan:

Het Sluisteam van de KMar [Koninklijke Marechaussee, red.] heeft in het kader van de controles bij de zogenoemde risicovluchten uit Bulgarije gesproken met een Bulgaarse vrouw. Deze vrouw is meerdere keren bij aankomst in Nederland gecontroleerd door de KMar en geeft aan dat zij dat vervelend vindt. Zij zou (‘nog steeds’) niets te maken hebben met prostitutie. Dit keer zou zij voor drie dagen naar Nederland zijn gekomen om een aantal vrienden te bezoeken. Uit een verdere observatie van de KMar verbalisanten om een eventuele afhaler te onderkennen, bleek dat de vrouw naar de informatiebalie van de Nederlandse Spoorwegen (NS) is gegaan, vervolgens contact met iemand heeft gezocht via de publieke telefoon, en met haar mobiele telefoon wederom contact met iemand heeft gehad. Vervolgens heeft zij de luchthaven met de trein verlaten. De KMar heeft de vrouw bij CoMensha ter registratie aangemeld. (Pagina 78)

Meldingen van mogelijke slachtoffers van mensenhandel worden geregistreerd bij CoMensha, het Nederlands Coördinatiecentrum Mensenhandel. Het aantal meldingen is in de afgelopen jaren flink gestegen.

Wat betekenen deze stijgingen? Diverse verklaringen zijn daarvoor mogelijk. Zo kan er meer bewustwording zijn bij verschillende instanties, waardoor meer signalen van mensenhandelsituaties worden gezien. Of is sprake van meer opsporingscapaciteit waardoor meer mensenhandel zichtbaar is gemaakt? (Pagina 21)

De zeer voor de hand liggende verklaring wordt echter over geslagen: we zijn als een idioot meldingen aan het maken van situaties die niks met mensenhandel te maken hebben, waardoor onze data volkomen betekenisloos is geworden. Er staat genoeg in het rapport om deze verklaring te ondersteunen: de meeste ‘slachtoffers’ vragen niet om verdere hulp en werken niet mee aan een aangifte. De Koninklijke Marechaussee maakt het helemaal bont: slechts 2% van de zogenaamde slachtoffers  wil hulp.

Toegegeven, in het rapport heeft men het over slachtoffersM. Daarmee bedoelen ze mogelijke slachtoffers. Maar zoals Zondares het treffend stelt: “Ze zeggen hier dus dat de getallen waar het héle rapport om gaat, en die worden gebruikt alsof ze de waarheid zijn, niet laten zien hoeveel mensenhandel er is, waar het rapport dus wel over gaat, maar dat het tòch heel belangrijk is.” Juist.

Meldingen van vermoedens van mensenhandel komen vooral vanuit de politie (55%) en de Koninklijke Marechaussee (25%). Bij de politie wordt een melding gedaan wanneer er tien punten geturfd worden op een lijst signalen van mensenhandel. Tien punten krijg je bijvoorbeeld wanneer je niet vrijelijk kunt beschikken over je verdiensten (ik zal het mijn werkgever laten weten…). Ook krijg je tien punten wanneer je uit een ‘bronland’ komt en je zelf niet je visa of reis geregeld hebt. Tegelijkertijd maakt de Koninklijke Marechaussee en internationale wetgeving het je onmogelijk die dingen als hoer zelf te regelen, maar als je dan hulp in schakelt heet dat weer mensenhandel. Daarnaast laten veel expats dit soort zaken regelen door hun werkgever, maar deze lijst telt natuurlijk alleen voor hoeren. Wanneer je geen eigen woonruimte hebt en daarom slaapt op je werkplek is dat tien punten. Mensenhandel. Bewaking hebben vindt men verdacht, veel vrienden hebben ook en weinig vrienden hebben ook. Oh, en nieuwe spulletjes kopen is foute boel, samen met positief zijn over je werkgever en een brede vriendenkring is dat weer voldoende voor een melding. En als een agent vindt dat hij ‘voelt’ dat het mensenhandel is dan is dat ook tien punten.

De Koninklijke Marechaussee is helemaal een verhaal apart. De meeste meldingen doen zij op basis van artikel 273f, lid 1 aanhef en sub 3 Sr uit het Wetboek van Strafrecht.

‘Als schuldig aan mensenhandel wordt met gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of geldboete van de vijfde categorie gestraft’ […] ‘degene die een ander aanwerft, medeneemt of ontvoert met het oogmerk die ander in een ander land ertoe te brengen zich beschikbaar te stellen tot het verrichten van seksuele handelingen met of voor een derde tegen betaling.’ (Artikel 273f Sr, geldend vanaf 15 november 2013)

Dit houdt dus in dat het verboden is om sekswerkers uit het buitenland hier te helpen werken. Het maakt niet uit of ze als prostituee wil werken, of ze jou in heeft gehuurd voor hulp, of je haar zus bent die haar ticket voorschiet, elke buitenlandse prostituee die in Nederland komt om te werken is per definitie slachtoffer van mensenhandel. Nogmaals, voor de duidelijkheid: elke buitenlandse prostituee is volgens de wet slachtoffer van mensenhandel.

Het Sluisteam van de KMar op Schiphol heeft in het kader van de controles bij de zogenoemde risicovluchten uit Bulgarije, gesproken met een hoog opgeleide Bulgaarse vrouw. De vrouw heeft tijdens het gesprek met de KMar verbalisanten aangegeven dat zij vanaf medio 2010 woonachtig is in Amsterdam en ongeveer sindsdien werkzaam is als prostituee in Nederland, waarvoor zij zich heeft ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Haar maandelijkse verdiensten uit de prostitutie kan ze niet aangeven, maar wel geeft ze aan dat de verdiensten niet veel zijn en dat zij de precieze gegevens hierover schriftelijk heeft bijgehouden. De kosten die zij maakt weet ze wel te vertellen en betreffen 1.250 euro voor de huur van haar huis, 90 euro voor de raamhuur overdag en 100 euro voor de raamhuur ’s nachts. Na het gesprek met de vrouw, hebben de KMar verbalisanten geobserveerd in hoeverre de vrouw zou worden opgehaald. Dit bleek vermoedelijk echter niet het geval te zijn: de vrouw heeft alleen de luchthaven verlaten met een taxi. Zij is ter registratie aangemeld bij CoMensha.

Door de volstrekt onzorgvuldige wijze van registreren wordt het onmogelijk gemaakt om zicht te krijgen op daadwerkelijke mensenhandel. Mensenhandel waarbij de slachtoffers gedwongen worden te werken, tegen hun wil vastgehouden worden, tegen hun wil de landgrenzen over gebracht worden. Hoe vaak deze vorm van mensenhandel voorkomt weten we niet, maar de rapporteur beveelt aan daar nooit achter te komen en vooral nog meer wilde meldingen te maken:

Aan de minister van Veiligheid en Justitie wordt aanbevolen in het te ontwikkelen nationaal
verwijsmechanisme op te nemen dat alle bij instanties bekende mogelijke slachtoffers
moeten worden gemeld aan CoMensha. Instanties die een meldplicht hebben
moeten deze consequent naleven, instanties die een dergelijke meldplicht niet hebben
zouden desondanks alle bij hen bekende mogelijke slachtoffers moeten melden. (bladzijde 250)

Het gaat niet goed met het meten, maar hoe zit het met het weten wat te doen? Lees hier deel twee.

Kindermisbruik en mensenhandel

Gewelddadige hardcore pornografische verhalen moesten de minderjarige meisjes vertellen. Voor een betalend publiek van blanke Westerlingen lazen deze meisjes, soms maar 13 jaar oud, fictieve verhalen voor die niet eens meer sadomasochistisch te noemen waren. In opdracht van hun eigenaar presenteerden zij porno vol verkrachtingen, marteling, verminking en zeer expliciete seks, totaal ongeschikt voor dergelijke jonge kinderen. Hoe veel deze organisatie er precies mee verdiende is onduidelijk, maar de leiders staken jaarlijks honderdduizenden dollars in hun zak. Het gebeurde vlak onder onze neus.

We hebben allemaal een fascinatie voor wreedheid. Als kind viel het me al op hoe veel boeken gaan over pesten, mishandeling en geweld. Als volwassenen lezen we de verhalen van slachtoffers, kicken op reality-tv over mensen in moeilijke situaties en roddelen doen we ook graag over de details van andermans ellende. Het zit blijkbaar een beetje in onze natuur. Ik ben niet van de gedachtenpolitie en een beetje voyeurisme is me in die zin ook niet vreemd. Maar ik trek de grens bij het tot slachtoffer maken van anderen voor je eigen plezier of gewin. Kinderen buit je niet op die manier seksueel uit, ook niet als het alleen maar om het voorlezen van gewelddadige hardcore erotica gaat.

De organisatie waar ik het over heb is de Somaly Mam Foundation, een organisatie die zogenaamd slachtoffers van mensenhandel redt maar in werkelijkheid natuurlijk prostituees ontvoert, vasthoudt en gedwongen werk laten verrichten in hun fabrieken. Veel vrouwen in Cambodja, waar Somaly Mam vandaan komt, kiezen bewust voor de seksindustrie om de slechte arbeidsomstandigheden en misdadig lage lonen in de fabrieken te ontlopen. Niet alleen deze vrouwen worden door Somaly Mam en haar bondgenoten lastig gevallen, ook meisjes die helemaal niet schuldig zijn aan prosti.. ik bedoel slachtoffer zijn worden gestraf… ik bedoel gered door ze te ontvoe… ik bedoel bevrijden en daarna als slaven te laten werken in.. ik bedoel natuurlijk een kans te geven op een betere toekomst: In naai-ateliers waar ze voor een fractie van het minimumloop producten van Nike in elkaar stikken (een van de grote sponsoren van de reddingsindustrie, vast puur toeval). De echte prostituees hield ze natuurlijk gewoon gevangen.

Niet alleen heeft Somaly Mam het heel bont gemaakt door uitgebreid te liegen dat ze zelf slachtoffer is geweest van mensenhandel, ze dwong kinderen fictieve pornografische verhalen te vertellen over misbruik dat nooit gebeurd was. Long Pross mocht bijvoorbeeld bij Oprah vertellen dat ze door mensenhandelaren naar een bordeel was gebracht waar ze werd geslagen, met elektriciteitskabels werd gemarteld, twee ruwe abortussen moest ondergaan en haar oog door een boze pooier eruit werd gesneden. Ze vertelde dat ze, nadat ze gered was, weer naar huis ging waar haar ouders niks met haar te maken wilden hebben. Alleen de grote held Somaly Mam hielp haar. De werkelijkheid? Haar oog was als kind chirurgisch verwijderd vanwege een tumor, medische dossier en foto’s en ouders en artsen kunnen dit bevestigen. Ze was nooit verhandeld, woonde bij haar ouders en was bij AFESIP (een aan Somaly Mam verbonden organisatie) aangemeld vanwege een training die ze daar kon volgen. Meas Ratha mocht in 1998 op haar 13e gedetailleerde fantasieën beschrijven over hoe ze als een seks-slaaf was gehouden. Nu is ze in de 30 en vertelt dat niks van dat verhaal waar was – Somaly Mam had haar het verhaal voor laten lezen zodat er meer geld opgehaald zou worden voor haar organisatie. En dat is wat deze walgelijke industrie doet: meisjes en vrouwen ontvoeren, vasthouden, verplichte arbeid laten verrichten en geile verhalen laten vertellen zodat er nog meer geld binnenstroomt.

Maar het kan de donateurs niets schelen. Somaly Mam was een van de grootste organisaties binnen de redding-fetish seksindustrie, maar we waren te druk bezig haar uit te nodigen in The White House en haar aan te moedigen op Oprah of haar kas te spekken met onze donaties om door te hebben dat ze misbruik van kinderen aan ons verkoopt.

Wanneer gaan we de redding-fetish seksindustrie een keer stoppen? De Somaly Mam Foundation gaat zonder Somaly Mam trouwens gewoon door…